حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )

85

تاريخ قم ( فارسي )

برودخانه و جاى سيل فرود آمده‌ام پس كيخسرو او را گفت كه اينجا ديهى بنا نه ميلاذ آن ديه را بنا كرد و بنام خود نام نهاد ، جرجينجرد ، جرجين بن ميلاذ جرد آن را بنا كرده است و بنام خود نام كرده ، انجيلاوند ، اين ديه از ساوهء جبل است و آن را انجيل بن نودرز بنا كرده است و چون او بدين موضع فرود آمده است اين موضع بيشهء بوده است پر از درخت انجير بدان موضع اين ديه بنا كرده است و انجيلاوند نام نهاده ، دزج ، باذان صاحب يمن آن را بنا كرده است و در آن موضع بر تخته سرايى بنا كرده است برابر كوشكى كه آنجاست و باذان نام نهاده و تا اليوم قايم است و به دو معروف و مشهور ، هتفادقين ، فادقين بن جرجين بن ميلاذ آن را بنا كرده است ، فيدجين ، فيد بن جين بن ميلاذ آن را بنا كرده است ، وروكان ، اين ديه بيب بن جودرز بنا كرده است ، ساسفجرد ، ايضا بيب بنا كرده است و بر عمارت آن مردى نام او بشتاسف موكل كرده است پس درين هر دو نام تخفيف كردند و غلبه كردند و تغيير كردند گفتند ساسفجرد و در اصل بشتاسف گرد بوده است و قومى ديگر گويند كه اين ديه بشتاسف ملك بنا كرده است و طايفهء ديگر گويند كه معنى نام اين ديه به زبان عجم شاه اسف كرده بوده است يعنى ملك اسب خود اينجا براند پس اين ديه را بدين نام كردند ، طريزناهيد اين ديه را بنام ناهيد دختر جودرز نام نهاده‌اند و گلَّهء گوسفند و اسب و اشتران او بدين موضع چريده‌اند و بدان موضع بوده‌اند و بدان جاى بسيار پشم و موى جمع شده است و باصطلاح عرب پشم و موى را طراز گويند پس اين ديه را بدين سبب طريزناهيد نام كردند و نيز گويند كه آن را بدين سبب بدين لفظ نام نكرده‌اند بلكه آن را بزهره كه از ستارگان هفتگانه است نام كرده‌اند و نام آن ستاره به فارسى ناهيد است يعنى اين ديه طراز ناهيت [ 1 ] و على بن موسى اوسته از پدر خود روايت كرده است كه طريزناهيد دوازده سهم بوده است از ضيعتهاى همدان و آن كاريز كم آب بوده است پس باير شده و اين ديه از آن مردى بوده است نام او سلمه از اهل همدان يك چشم و همه وقت از قلَّت دخل و

--> [ 1 ] - ناهيت همان ناهيد است ،